કેન્દ્ર મંત્રીમંડળે દસ હજાર કરોડના કુલ કોર્પસ સાથેનો સ્તાર્ટઅપ ઇન્ડિયા ફંડ ઓફ ફંડ્સ ૨.૦ને ગ્રીન સિગ્નલ આપ્યું છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ દેશના વિકસતા સ્તાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમમાં લાંબા ગાળાની ઘરેલુ મૂડી ખેંચી લાવીને નેક્સ્ટ ફેઝ ગ્રોથને વેગ આપવાનો છે. સરકારી જાહેરાત મુજબ આ ફંડનો ફોકસ નવતર ટેક આધારિત મેન્યુફેક્ચરિંગ, દીપ ટેક સંશોધન, શરૂઆતના તબક્કાના ફાઉન્ડર અને મેટ્રો સિવાયના વિસ્તારોમાં ઇનોવેશન મજબૂત બનાવવા પર હશે.
સરકારે જણાવ્યું છે કે બે હજાર સોળમાં શરૂ કરાયેલા પ્રારંભિક સ્તાર્ટઅપ ઇન્ડિયા પ્રોગ્રામ બાદ દેશમાં પાંચસોથી ઓછા સ્તાર્ટઅપથી વધીને બે લાખથી વધુ ડિપીઆઇઆઇટી માન્ય સ્તાર્ટઅપ સર્જાયા છે. આ દરમિયાન વર્ષ બે હજાર પચ્ચીસમાં અત્યાર સુધીની સર્વોચ્ચ વાર્ષિક નોંધણીઓ થઇ હતી.
સ્તાર્ટઅપ ઇન્ડિયા ફંડ ઓફ ફંડ્સ ૨.૦ પહેલાના ફેઝના આધારે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે. પહેલા ફેઝ એટલે કે એફએફએસ ૧.૦ હેઠળ આખું દસ હજાર કરોડનું કોર્પસ એકસો પિસ્તાળીસ વિકલ્પિક રોકાણ ફંડમાં કમિટ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ફંડોએ અત્યાર સુધી કૃષિ, કૃત્રિમ બુદ્ધિ, રોબોટિક્સ, ઓટોમોટિવ, સ્વચ્છ ટેક, ઇ કોમર્સ, શિક્ષણ, ફિનટેક, હેલ્થકેર, મેન્યુફેક્ચરિંગ, સ્પેસ ટેક અને બાયોટેક સહિતના ક્ષેત્રોમાં એક હજાર ત્રણસોથી વધુ સ્તાર્ટઅપમાં પચ્ચીસ હજાર પાંચસોથી વધુ કરોડનું રોકાણ કર્યું છે.
સરકારના જણાવ્યા મુજબ નવો ફંડ ખાસ કરીને ઉચ્ચ જોખમી પરંતુ ઉચ્ચ સંભાવનાઓ ધરાવતા સેક્ટરને મૂડી પૂરી પાડવા પર કેન્દ્રિત રહેશે. નાના ઘરેલુ વેન્ચર ફંડોને પણ મજબૂત આધાર આપવા પર જોર આપવામાં આવશે. વીક્સિત ભારત @ બે હજાર સિતાલીસના વિઝન સાથે આ ફંડને જોડવામાં આવ્યો છે જે દેશની આર્થિક સક્ષમતા અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
બજાર નિષ્ણાતોના મતે દીપ ટેક અને મેન્યુફેક્ચરિંગમાં વધતા વૈશ્વિક રસને જોતા સરકારનો આ નિર્ણય સ્થાનિક ઇનોવેશનને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રતિસ્પર્ધી બનાવવા મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. તાજેતરના બજાર મૂલ્યાંકન મુજબ ઘરેલુ વેન્ચર ફંડોમાં ફરી મૂડી પ્રવાહ વધવાની સંભાવનાઓ સર્જાઈ છે.
સરકારની માન્યતા મુજબ આ યોજનાથી રોજગાર સર્જન, નવી ટેકનોલોજી અને મેન્યુફેક્ચરિંગમાં પ્રગતિ સાથે દેશના સ્તાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને નવો ઉછાળો મળશે.
