અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા એચ‑વન‑બી વીજા ફી એક લાખ ડોલર સુધી વધારવાના નિર્ણયથી ભારતના આઇટી ક્ષેત્રના ખર્ચમાં વધારો થશે, પરંતુ મૂડીઝના નવા અહેવાલ મુજબ ભારતીય કંપનીઓની મજબૂત નફાકારકતા અને વૈશ્વિક માંગને કારણે આ આઘાત મર્યાદિત રહેશે.
અહેવાલ મુજબ, કમ્પ્યુટર અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં લગભગ સત્તર ટકા એચ‑વન‑બી વિઝાનો ઉપયોગ કર્યો છે અને ભારતીય કંપનીઓ—ટી‑સી‑એસ, ઇન્ફોસિસ, વિપ્રો, એચ‑સી‑એલ ટેક—મોટા સ્પોન્સર્સમાં સામેલ છે. ઓફશોરથી અમેરિકા સ્થિત ગ્રાહકો સુધી કુશળ કર્મચારીઓ મોકલવાનું મોડેલ આ વિઝા પર ભારે આધારિત છે.
મૂડીઝનું કહેવું છે કે ઉચ્ચ ઇબીટા માર્જિન ધરાવતી આ કંપનીઓ વધેલા ખર્ચને સહેજ અસર સાથે સંભાળી શકશે. અંદાજે એકસો થી બે‑સો પચાસ મિલિયન ડોલરના વધેલા ખર્ચનો આવક પર લગભગ એક ટકા જેટલો જ પ્રભાવ થશે અને માર્જિન પર અસર માત્ર સો બેસિસ પોઈન્ટ જેટલી રહેશે.
જો કે નાના તથા મધ્યમ કદની કંપનીઓ માટે વધેલો ખર્ચ વધુ ભારરૂપ થઈ શકે છે.
ભારતના સેવાઓ નિકાસમાં આઇટી ક્ષેત્રનો મોટો હિસ્સો છે અને છેલ્લા દાયકામાં તેઓ બાર ટકા વાર્ષિક વૃદ્ધિ સાથે લગભગ અડધા કુલ નિકાસ સુધી પહોંચ્યા છે. અમેરિકા ભારતનો સૌથી મોટો સેવાઓ બજાર છે, એટલે કડક ઇમીગ્રેશન નીતિઓ નો જોખમ રહે છે.
પરંતુ વધેલા સ્થાનિક હાયરિંગ, નીર‑શોરિંગ અને ભારતમાં વધતા જી‑સી‑સી સેન્ટરો આ અસરને ઓછું કરશે. યુરોપ તરફની નિકાસમાં પણ મોટો ઉછાળો આવ્યો છે—અગાઉના ત્રેવીસ ટકા કરતા હવે તે ત્રીસ ત્રીસ ટકા સુધી પહોંચી છે. આ સાથે એચ‑વન‑બી ઉપરની નિર્ભરતા પણ ઘટી છે.
મૂડીઝ કહે છે કે અમેરિકામાં જન્મદર ઘટવાથી અને વસ્તી વૃદ્ધ થવાથી આવતા દાયકામાં કુશળ કર્મચારીઓની ગંભીર અછત ઊભી થશે. માત્ર કમ્પ્યુટર ક્ષેત્રમાં જ દર વર્ષે ત્રણ લાખ જગ્યાઓ ખાલી પડશે જ્યારે ઘરેલુ નાગરિકોમાંથી માત્ર એક લાખ જેટલા જ નવા સ્નાતકો ઉપલબ્ધ થશે. આ ખાદને પૂરવામાં ભારતીય ટેલેન્ટ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
ભારત દર વર્ષે સાડા બે મિલિયન જેટલા એસ‑ટી‑ઇ‑એમ સ્નાતકો તૈયાર કરે છે, જે અમેરિકાની તુલનામાં બહુ વધારે છે. તેથી ભારત અમેરિકા સહિત વૈશ્વિક ટેક ઉદ્યોગ માટે અનિવાર્ય ટેલેન્ટ બનાવશે અને આઇટી સેવાઓની માંગ જળવાઈ રહેશે.
મૂડીઝના મત મુજબ વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકન ટેક કંપનીઓ ભારતમાં વધુ જી‑સી‑સી સ્થાપવામાં રસ બતાવી રહી છે, જે દેશના વિદેશી મૂડીપ્રવાહમાં વધારો કરશે.
અહેવાલ એ પણ દર્શાવે છે કે જનેરેટિવ એઆઇ અપનાવવાથી આગળના સમયગાળામાં ઓન‑સાઇટ કર્મચારીઓની જરૂરિયાત ઘટશે. ટી‑સી‑એસે તાજેતરમાં છ‑સાત બિલિયન ડોલર જેટલી રોકાણ યોજનાઓ જાહેર કરી છે, જેમાં એક ગીગાવોટ ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા નિર્માણનો સમાવેશ થાય છે.
મૂડીઝનું અંતિમ મૂલ્યાંકન એવો નિજારો આપે છે કે અમેરિકન નીતિઓ કડક બનવા છતા ભારતનો કુશળ કર્મચારી તળાવ, મોટી કંપનીઓની નફાકારકતા અને વૈશ્વિક માંગનો મજબૂત આધાર ભારતીય આઇટી ક્ષેત્રને અસરથી બચાવશે.
