ભારતની કેન્દ્રીય બેંક આરબીઆઈએ કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના માટે નવી સંકલિત અને સુધારેલી માર્ગદર્શિકાનો ડ્રાફ્ટ જાહેર કર્યો છે. આ નવા પ્રસ્તાવનો મુખ્ય હેતુ ખેડૂતોને મળતા નાણા વધુ સુગમ બનાવવો, પાક ચક્ર અનુસાર લોનની મુદતને યોગ્ય રીતે ગોઠવવી અને ખેતી ક્ષેત્રની બદલાતી જરૂરિયાતોનું સમાધાન કરવું છે.
આરબીઆઈએ જણાવ્યું કે તમામ નિયંત્રિત સંસ્થાઓ, હિતધારકો અને સામાન્ય લોકો પોતાના સૂચનો અને ટિપ્પણીઓ માર્ચ ૬ સુધી મોકલી શકે છે. આ પ્રક્રિયા બાદ અંતિમ માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવાની સંભાવના છે.
ડ્રાફ્ટ અનુસાર ટૂંકા ગાળાના પાક માટે બાર માસનું ચક્ર અને લાંબા ગાળાના પાક માટે અઢાર માસનું ચક્ર નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. લાંબા ગાળાના પાકમાં લોનની મુદત ખેડૂતોને અનુકૂળ હોય તે માટે કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડની કુલ માન્યતા છ વર્ષ સુધી વધારવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત દરેક પાકના ખર્ચને અનુરૂપ ખેતી માટેની નાણાકીય મર્યાદા ગોઠવવાની પણ ભલામણ કરવામાં આવી છે જેથી ખેડૂતોને વાસ્તવિક ખેતી ખર્ચ મુજબ સરળતાથી નાણાં ઉપલબ્ધ થાય. ટેકનોલોજી આધારિત પ્રક્રિયાઓ જેમ કે જમીન પરીક્ષણ,实时 હવામાન સૂચનાઓ અને સજીવ ખેતી માટે જરૂરી પ્રમાણપત્રો પણ હવે ખર્ચના પાત્ર ઘટક તરીકે ઉમેરવામાં આવ્યા છે. આ ખર્ચો હાલની વીસ ટકા વધારાની જોગવાઈ હેઠળ આવરી લેવાશે.
ફેબ્રુઆરીની નીતિ જાહેરાત દરમિયાન આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આ સુધારા લાવવાની યોજના જાહેર કરી હતી. ખેડૂતો તરફથી વધતી માંગ અને કૃષિ ક્ષેત્રમાં બદલાતા પરિસ્થિતિજન્ય માપદંડોને ધ્યાનમાં રાખીને આ ડ્રાફ્ટ બનાવવામાં આવ્યો છે.
વ્યવહારિક સ્તરે, કૃષિ સેક્ટરમાં તાજેતરના મૂલ્યાંકન મુજબ ટેકનોલોજી આધારિત ખેતી ખર્ચમાં વધારો નોંધાયો હોવાથી આ સુધારા ખેડૂતો માટે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. વિવિધ કૃષિ સંસ્થાઓએ પણ પાક ચક્ર મુજબ લોન ગોઠવવાનું મહત્વ નોંધાયું હતું, જે હવે સત્તાવાર પ્રસ્તાવ રૂપે મૂકવામાં આવ્યું છે.
હવે તમામ હિતધારકોની ટિપ્પણીઓ બાદ અંતિમ નીતિ બહાર પડશે, જેનાથી કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના વધુ પારદર્શક અને સુવ્યવસ્થિત બનવાની અપેક્ષા છે.
