ઇન્ડિયા પર રશિયન ક્રૂડની ખરીદી ઘટાડવા માટે યુએસ તરફથી વધતા દબાણ વચ્ચે ૨૦૨૫માં યુએસ તરફથી આવતું ક્રૂડ તેલ ઇતિહાસમાં બીજી સૌથી મોટી સપાટી સુધી પહોંચવાના સંકેત મળી રહ્યા છે. તાજા આંકડા અનુસાર યુએસ એનર્જી ઇનફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશનના વિગત મુજબ જાન્યુઆરીથી નવેમ્બર ૨૦૨૫ દરમિયાન કુલ ૩૬૦૩ હજાર બેરલ પ્રતિ દિવસ જેટલું યુએસ ક્રૂડ ઇન્ડિયામાં આવ્યું હતું. સરેરાશ દર મહિને લગભગ ૩૨૭.૫૦ હજાર બેરલ જેટલી આયાત થઈ છે અને ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના આંકડા હજી બાકી છે.
હાલની સ્થિતિ મુજબ ૨૦૨૫માં કુલ વોલ્યૂમ ઇતિહાસમાં ત્રીજા ક્રમે છે, પરંતુ રિફાઇનરી ક્ષેત્રે મળતા સંકેતો મુજબ આ આયાત ૨૦૨૨માં સર્જાયેલી સપાટી કરતાં પણ આગળ વધી શકે છે. વિશેષજ્ઞો માને છે કે ઇન્ડિયા દ્વારા યુએસ ક્રૂડની ખરીદી વ્યૂહાત્મક રીતે વધી રહી છે અને આથી બંને દેશોની ઊર્જા સહકારની દિશા વધુ મજબૂત બને છે.
યુએસ તરફથી આવતી ઊર્જા સામગ્રી ઇન્ડિયાના કુલ વેપાર સંતુલન માટે પણ સહાયક બની રહી છે. વધુ ક્રૂડ, એલએનજી, પ્રોપેન અને કોલની ખરીદી ના કારણે એપ્રિલ-નવેમ્બર સમયગાળામાં બંને દેશો વચ્ચેનું ઊર્જા વેપાર ૧૨.૬૮ અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યું છે. ગયા વર્ષે આ વેપાર ૧૩.૭૫ અબજ ડોલર જેટલો રહ્યો હતો.
ઇન્ડિયન રિફાઇનરીઓએ જણાવ્યું છે કે યુએસ ક્રૂડ ખાસ કરીને ડબલ્યુટીઆઇ મિડલેન્ડ અને ઇગલ ફોર્ડ ગ્રેડમાં નાફ્થાનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી ડીઝલ જેવા મધ્યમ ઉત્પાદનોનો ઉતારો ઓછો મળે છે. તેથી આ ક્રૂડનો ઉપયોગ મર્યાદિત પ્રમાણમાં જ શક્ય છે, કારણ કે ઇન્ડિયન રિફાઇનરીઓ મુખ્યત્વે મધ્યમ અને ભારે કડવા પ્રકારના ક્રૂડ માટે રચાયેલ છે.
યુએસના લાઇટ સ્વીટ ગ્રેડ કેટલાક વિસ્તારોમાંથી આવતા નાયજિરિયાના બોની લાઇટ જેવા ગ્રેડને બદલી શકે છે, પરંતુ લાંબો મુસાફરી સમય અને freight ખર્ચ વધવાથી તેની સ્પર્ધાત્મક ક્ષમતા ઘટે છે. યુએસથી ઇન્ડિયા સુધી ક્રૂડ પહોંચવામાં ૪૫ થી ૫૫ દિવસ લાગે છે, જે મધ્ય પૂર્વ અને આફ્રિકા કરતા ઘણું વધુ છે.
કેપ્લર સંસ્થાના વિશ્લેષક સુમિત રિતોલિયા અનુસાર લાંબી મુસાફરી, freight ખર્ચ અને લાઇટ નાફ્થા યુક્ત ક્રૂડના કારણે યુએસ ક્રૂડની આયાતમાં વધુ વધારો મર્યાદિત છે. તેમ છતાં ઇન્ડિયાનાં ઊર્જા સ્રોતોને વિવિધ બનાવવાની નીતિ અને સુરક્ષા–આર્થિક સંતુલનને ધ્યાનમાં લેતા ૨૦૨૫માં યુએસની હાજરી ઇન્ડિયાના ક્રૂડ બાસ્કેટમાં નોંધપાત્ર રીતે વધી રહી છે.
રિયલટાઈમ માર્કેટ સંકેતો મુજબ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં હાલ ક્રૂડના ભાવ થોડા સ્થિર છે, અને ઇન્ડિયાના આયાતકર્તાઓ માટે યુએસ ક્રૂડના ભાવ અન્ય સ્ત્રોતોની સરખામણીમાં મધ્યમ સ્તરે જાળવાઈ રહ્યા છે. વેપારી વર્તુળોમાં માનવામાં આવે છે કે જો freight દરોમાં ઘટાડો થાય તો આવતા મહિનાઓમાં યુએસ ક્રૂડનો વહેંચાણ વધારો શક્ય બને.
આટલી ખરીદી વચ્ચે સ્પષ્ટ છે કે આગામી મહિનાઓમાં ઇન્ડિયા–યુએસ ઊર્જા સંબંધ વધુ મજબૂત બનવાના છે અને ૨૦૨૫માં કુલ આયાત ઇતિહાસની બીજી સૌથી મોટી બનવાની દિશામાં છે.
